Có những tập thơ khiến người ta nhớ đến một vài câu thơ đẹp, có những tập thơ khiến người ta nhớ đến một hình ảnh nào đó xuất hiện nhiều lần trong sách, nhưng cũng có những tập thơ mà khi gấp lại trang cuối, thứ còn ở lại không nằm ở một bài thơ riêng lẻ nào cả, mà là cảm giác như vừa đi cùng một con người qua rất nhiều mùa gió, rất nhiều đoạn đường quanh co, để rồi cuối cùng nhận ra rằng chuyến đi ấy chưa bao giờ hướng ra bên ngoài, mà từ đầu đến cuối chỉ là hành trình tìm đường trở về với chính mình. Tôi nghĩ mình đã đọc Đón mình về lại theo cách như vậy.
Buông – Quyền được chọn
Đón mình về lại là một tập thơ gồm 94 bài được tác giả khéo léo lồng trong sáu chương theo sự phát triển của nội tâm và hành trình trưởng thành.
Vậy nên, đây không phải là một tập thơ được tạo nên từ những khoảnh khắc ngẫu hứng rời rạc, càng không phải là sự chắp nối của nhiều bài thơ riêng biệt, bởi càng đi sâu vào sáu chương của cuốn sách, người đọc càng nhận ra mọi thứ được kết nối với nhau bằng một sợi chỉ rất mảnh nhưng bền bỉ, giống như những con sóng ngoài biển tưởng chừng tách rời nhau nhưng thật ra đều thuộc về cùng một đại dương, mà khi đọc đến trang cuối cùng, bạn sẽ nhận ra đại dương ấy chính là gia đình và là cái bên trong của mỗi con người.
Về lại nhà nơi ta đã từng xa
Nhà, trong tim ta nơi bình yên hơi thở
Nhà, nơi Mẹ Cha mỏi lòng chờ đợi
Nhà, mảnh đất quê hương ngày chào đời ta khóc
Tiếng còi tàu lại gọi,
Về nhà thôi!
(Về nhà thôi)
Một cái hay của tập thơ này chính là tác giả không đơn thuần thể hiện những bài thơ từ trang này sang trang khác, mà đã xây dựng một Tamabi, hình ảnh người thủy thủ lặng lẽ chèo lái con tàu vượt sóng đại dương trên hành trình khám phá chính mình. Đây chính là sợi dây âm thầm nối tất cả những chương ấy lại với nhau.
Tamabi xuất hiện trong tập thơ không nhiều, nhưng lại hiện diện ở khắp nơi, bởi càng đọc người ta càng hiểu rằng anh không chỉ là một nhân vật, cũng không đơn thuần là người kể chuyện, mà giống như một phần khác của tác giả, một cái tôi được gửi vào hình ảnh người thủy thủ để lên đường, để lạc lối, để kiếm tìm và cũng để trở về.
Điều thú vị là Tamabi không mang dáng dấp của một người hùng. Anh không chiến thắng đại dương, cũng chẳng tìm thấy kho báu sau những chuyến hải hành dài ngày, mà điều quý giá nhất anh tìm thấy lại là thứ đã ở đó từ rất lâu nhưng có lúc tưởng chừng đã đánh mất, đó là chính mình.
Có những tháng ngày
Bỗng thấy cô độc và chơi vơi
Hoàn toàn
Không điểm tựa
(Có những tháng ngày)
Có lẽ vì thế mà càng đọc, tôi càng cảm thấy Đón mình về lại không phải là câu chuyện của sự chinh phục, mà là câu chuyện của sự buông xuống. Buông xuống những kỳ vọng quá lớn dành cho bản thân, buông xuống những vai diễn đã mặc lên người quá lâu, buông xuống cả những cố gắng để trở thành một ai đó thật giỏi, thật tốt, thật đúng trong mắt người khác, bởi sau rất nhiều năm tháng lênh đênh, điều mà người lữ hành mong mỏi nhất dường như không còn là đi thêm bao xa nữa, mà chỉ đơn giản là có thể sống một cách thành thật với trái tim mình, và đủ bình yên để ngồi lại bên chính mình mà không cần phải tiếp tục chạy đi đâu.
Buông đôi tay rơi khỏi những mong cầu
Buông luôn cả những mục tiêu nên, cần, phải
Buông những lý tưởng vì đời, nơi xa xôi vời vợi
Về lại bên mình sau năm tháng lãng quên
(Về học lại cách thương mình)
Tim hát hoan ca – Tính nhạc trong thơ
Có một điều rất đẹp trong tập thơ này, đó là những hình ảnh cứ lặp đi lặp lại, từ biển, gió, ánh nến, đồi thông, chim trời, sương sớm, trăng khuya cho đến những buổi chiều vàng nhạt, tất cả xuất hiện nhiều lần nhưng không tạo cảm giác trùng lặp, mà giống như những giai điệu quen thuộc vẫn trở lại trong một bản nhạc dài, mỗi lần trở lại lại mang theo một sắc thái khác, khiến người đọc có cảm giác mình không chỉ đang đọc thơ mà còn đang lắng nghe một điều gì đó rất khẽ, rất chậm và rất gần.
Hơi thở êm đềm em có nghe
Bồi hồi ngực ấm, gió qua thềm
Nắng cũng theo gió, sương cùng gió
Sưởi ấm lòng em, một nốt mềm
(Nắng đã lên rồi em biết không)
Khi đọc đến những bài này, có lẽ bạn sẽ giống tôi, phát hiện ra tính nhạc trong những câu thơ của Gia Linh. Tính nhạc của tập thơ này không nằm ở vần điệu hay những câu chữ cầu kỳ, mà ở nhịp thở của nó. Có những bài thơ đọc lên khiến tôi nhớ đến Trịnh Công Sơn, không phải vì cách viết giống nhau, mà bởi giữa chúng có một sự gặp gỡ nào đó trong tinh thần, nhất là ở bài “Gió”, nơi người ta dễ nhớ đến câu hát “để gió cuốn đi”:
Gió bay vèo
Một vòng yêu thương
Tôi là gió
Đến đi giữa đời
(Gió)
Trong thế giới thơ của Gia Linh, dường như gió không mang theo những điều lớn lao, mà chỉ lặng lẽ cuốn đi những cố chấp, những mong cầu, những lớp mặt nạ mà con người đã khoác lên mình quá lâu đến mức quên mất khuôn mặt thật của mình trông như thế nào.
Để rồi khi đọc đến “Em nghe bình yên gọi”, tôi lại bất giác nhớ đến câu hát “em hồn nhiên rồi em sẽ bình yên”, bởi suy cho cùng, cả tập thơ này cũng là hành trình đi tìm lại sự hồn nhiên ấy, không phải sự hồn nhiên của một đứa trẻ chưa từng va vấp, mà là sự hồn nhiên của một người đã đi qua đủ những mất mát, đủ những hoang mang, đủ những tháng ngày chông chênh với chính mình, nhưng vẫn giữ được trái tim mềm lại và vẫn còn tin rằng con người có thể trở về với phần trong trẻo nhất của mình.
Em nghe bình yên gọi
Khi lặng nhìn nụ hoa
Khẽ cười trong nắng mới
Dâng hương thơm cho đời
Bình yên này vốn sẵn
Trong đất trời bao la
Mỉm cười… ta có mặt
Thiên đường chợt nở hoa
(Em nghe bình yên gọi)
Về lại với ban sơ
Điều khiến tôi xúc động nhất sau khi đọc xong Đón mình về lại lại không nằm ở những bài thơ nói về những điều lớn lao, mà nằm ở những trang viết về cha mẹ, về mái nhà, về cảm giác của một người đã đi rất xa rồi một ngày chợt nhận ra nơi mình luôn muốn quay về chưa bao giờ là một vùng đất nào đó ở phía trước, mà chính là những điều giản dị và ban sơ nhất từng nuôi mình lớn lên.
Con mong về với lý tưởng đơn sơ
Được ở bên Mẹ Cha qua những ngày dẫu cơm dưa
Muối mặn
(Con sẽ về nối lại yêu thương)
Đọc những đoạn ấy, tôi chợt nghĩ rằng có lẽ ai rồi cũng phải trải qua một quãng đời như vậy, quãng đời mà chúng ta cứ mải miết đi, cứ nghĩ rằng chỉ cần đi thêm một chút nữa thôi sẽ tìm thấy điều mình cần, để rồi có lúc ngoảnh lại mới nhận ra những điều quý giá nhất hóa ra chưa từng ở quá xa.
Chợt cay nơi khóe mắt
Biết ơn đời… vì Mẹ vẫn gần bên
Có nơi nào cần đến giữa đời lắm chông chênh?
Cánh buồm dẫu vững vàng đến đâu cũng đôi lần mỏi
Mãi hướng về một nơi xa tầm với
Mà quên hạnh phúc ở ngay đây mà
Từ những điều giản dị rất gần vẫn ở quanh ta.
(Hạnh phúc ngay đây, sao cứ mãi kiếm tìm?)
Và cũng chính ở đó, tôi cảm thấy tập thơ này đẹp và trong trẻo. Bởi nó không cố gắng đưa ra lời khuyên cho ai, cũng không đứng ở vị trí của một người đã hiểu hết mọi điều trong cuộc sống để nói về sự chữa lành hay giác ngộ, mà chỉ giống như lời tự sự của một người đã đi qua nhiều bão gió, đã từng mỏi mệt, từng thất vọng, từng cố gắng rất nhiều, và sau tất cả chỉ mong học lại cách ở bên mình bằng sự dịu dàng mà trước đây mình vẫn thường dành cho người khác.
Sau tất cả những chuyến đi của đời người, có lẽ nơi đáng để trở về nhất vẫn luôn là chính mình, và đó cũng là điều đẹp nhất mà Đón mình về lại đã để lại trong lòng tôi, nhẹ như một cơn gió đi qua đồi thông, như tiếng chim gọi nhau về tổ lúc hoàng hôn xuống, và như tiếng hát khe khẽ của một người cuối cùng cũng đã thôi chạy về phía trước để bình yên ngồi xuống bên mình.
Chính mình thôi, chỉ có mình mới hiểu
Rằng lúc này là lúc để buông tay
Cảm ơn chính mình
Vì vẫn bên mình suốt những tháng ngày qua
(Về học lại cách thương mình)
94 bài thơ được tác giả dệt nên theo thể tự do, có những câu ngắn chỉ một từ, nhưng cũng có những câu dài tựa hồ như cảm xúc chưa dứt. Với một người mới gia nhập làng thơ, gialinh mong muốn mượn những lời thơ để tự do thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, trăn trở và cả những mong cầu rất đời, rất thực của mình. Có lẽ vì vậy, bạn đọc sẽ bắt gặp hình ảnh của mình đâu đó trong những trang thơ của tác giả, để rồi mỗi chúng ta biết tạm dừng để nhìn lại, biết lắng nghe những tiếng nói đã lâu bị bỏ quên trong sâu thẳm lòng mình, và đủ dịu dàng để thương mình và ôm lấy cả những điều còn dang dở.
Dừng lại thôi
Cuộc rong ruổi, kiếm tìm
Học lại thôi
Cách thương mình thành thật!
(Về học lại cách thương mình)Xem thêm:
Nội dung: Review bởi Uyên Trang
(*) Bản quyền bài viết thuộc về DIMI BOOK. Vui lòng trích dẫn nguồn đầy đủ “dimibook.com” khi chia sẻ hoặc trích dẫn trên các nền tảng khác.
Bạn đang có ý định xuất bản cuốn sách
Chúc mừng bạn đã đi bước đầu tiên trong hành trình sở hữu quyển sách của riêng bạn
DIMI Book sẽ giúp bạn biến ý tưởng thành cuốn cách cầm trên tay. Để ý tưởng không chỉ còn là ý nghĩ trong đầu DIMI Book sẽ đồng hành cùng bạn cho tới khi bạn cầm sách trong tay.
